روز پنجم دی ماه مصادف با واقعه زلزله بم در تقویم کشور روز ملی ایمنی در برابر زلزله نامگذاری شدهاست.
بامداد روز جمعه پنجم دی سال ۱۳۸۲ زمین لرزه شدیدی با قدرت 6.3 در مقیاس ریشتر شهرستان بم را تکان داد که به موجب آن بیش از 40 هزار تن جان باختند.
زلزله از پدیده های طبیعی است که در طول تاریخ حیات بشر بارها انسان را به وحشت انداخته و باعث تخریب شهرها و روستاهای زیاد همراه با تلفات انسانی شدید بوده است.
در سال های اخیر اطلاعات زیادی در مورد زلزله کسب کرده و فرآیند وقوع آن را بهتر از پیش درک نموده ایم و با تلفات ناشی از آن آشنا هستیم. اما هنوز هم برای مقابله با آن کاری نمی توانیم انجام دهیم. البته دانش امروزی با توانی که دارد راه حل هایی را پیشنهاد می کند که در برخی از شرایط مفید به نظر می رسد. با این وجود، در حال حاضر این امکان وجود ندارد که به مردم گفت دقیقاً چه وقت زلزله روی می دهد.
منشا پیدایش زمین لرزه:
زمین لرزه ها توسط فرآیندهای بنیادین و قدرتمند زمین شناختی که خارج از حیطه کنترل ما هستند، به وجود می آیند. این فرآیندها نسبتا غیر قابل پیش بینی است که در اثر فعل و انفعالات درونی زمین و برهم کنش مواد مذاب داخلی زمین که آشوب های شدیدی را در داخل زمین علاوه بر بازتاب بیرونی به وجود می آورد، حادث می شوند. برای پی بردن به ماهیت وجودی، علل پیدایش، زمان وقوع و قدرت زلزله به تکنولوژی های پیشرفته تری نیاز هست.
پیش بینی زلزله:
امواج زلزلهای ثبت شده، می تواند به ما اطلاع دهند که ارتعاش های بسیار قوی تری در راه است، اما این اطلاعات می تواند فقط چند دقیقه پیش از وقوع زلزله به ما اخطار دهد. دانشمندان می توانند بر پایه حرکت های صفحه ها در زمین و موقعیت منطقههای گسل، پیش بینی کنند که در کدام مناطق احتمال وقوع زلزله زیاد است. هم چنین با تحقیق در تاریخ زمین لرزه های روی داده در منطقه مورد نظر، زمان احتمالی وقوع زلزله را پیش بینی کنند. با این همه این پیش بینی ها معمولاً بسیار ضعیف هستند. اما پیش بینی دانشمندان در مورد پس لرزه ها دقیق تر است. پس لرزهها، لرزه هایی است که پس از زلزله اولیه روی می دهد. این پیش بینی ها براساس تحقیق های بسیار وسیعی که در مورد الگوهای پس لرزه ها انجام شده است، صورت می گیرد. زلزله شناسان در این مورد که چگونه زمین لرزه هایی که از یک گسل شروع شده اند، می توانند زلزله های دیگری را در گسل های متصل به یکدیگر به وجود آورند، پیش بینی های دقیقی انجام می دهند.
ایران کشوری زلزلهخیز
است، با رعایت نکات ایمنی در برابر وقوع این پدیده طبیعی آماده باشیم.
- زلزله بلا نیست، بلکه بیتوجهی و عدم آمادگی ما از آن بلا میسازد.
- با رعایت نکات ایمنی، نتایج
نامطلوب ناشی از زلزله را کاهش دهیم.
- با صرف هزینههای اندک برای مقاومسازی ساختمانها، از خسارتهای بزرگ
جلوگیری کنیم.
- استفاده از مصالح مناسب، استحکام ساختمان شما را در مقابل زلزله افزایش میدهد.
- افزایش بدون محاسبه طبقات ساختمان، مقاومت آن را در مقابل زلزله کم میکند.
- با خانواده خود در مورد زلزله،
احتمال وقوع آن و نکات ایمنی صحبت کنید.
- به
کودکانمان بیاموزیم به جای ترس و تسلیم، برای رویارویی با زلزله آماده باشند.
- آگاهی و آمادگی میزان سلامت روانی شما و خانوادهتان را هنگام وقوع زلزله افزایش میدهد
- سلامت افراد خانواده شما در گرو فراگیری و رعایت نکات ایمنی قبل از وقوع
زلزله است.
- افراد خانواده خود را تشویق کنید تا نکات ایمنی در برابر وقوع زلزله
را مورد توجه و عمل قرار دهند.
- ایمنسازی خانه در برابر وقوع زلزله نیاز به همکاری و آگاهی تمام افراد
خانواده دارد.
- سرعت عمل و پناهگیری مناسب، به هنگام وقوع زلزله ایمنی شما را افزایش میدهد.
- به فرزندان خود اماکن امن را برای پناهگیری هنگام وقوع زلزله بیاموزید.
- برای ایمنی در مقابل زلزله محل
خواب خود را دور از اشیای قابل سقوط و پنجرهها انتخاب کنید.
- هنگام وقوع زلزله چنانچه در طبقه
همکف و به در خروجی نزدیک هستید فوری به فضای باز بروید.
- اگر هنگام وقوع زلزله در آپارتمان هستید سعی کنید حتیالمقدور از پله یا آسانسور برای رفتن به طبقات
استفاده نکنید.
- چنانچه هنگام وقوع زلزله در اماکن
عمومی مانند فروشگاه و یا سینما هستید برای خروج به طرف دربها هجوم نبرید و در عوض به کناره ستونها و
دیوارها و جاهای امن پناه ببرید.
- به محض احساس وقوع زلزله از وسایل قابل سقوط و شکستنی فاصله بگیرید.
- به هنگام وقوع زلزله درخیابان از
ساختمانهای بلند، درختها و پلها فاصله بگیرید.
- بعد از وقوع زلزله خیابانها را برای عبور و مرور نیروهای امدادرسان باز بگذارید.
- بعد از وقوع زلزله خطوط تلفن را
اشغال نکنید.
- کیف ایمنی را همواره آماده و در دسترس قرار دهید.
- بعد
از زلزله سعی کنید تا حد امکان از تردد با اتومبیل در سطح شهر خودداری نمایید.
زلزله خبر نمی دهد خود را برای رویارویی با آن آماده کنیم. شاید و تنها شاید در سال هایی نه چندان دور در ساوه هم شاهد چنین بلایایی باشیم پیشاپیش به این بیاندیشیم که در هنگام خطر چه باید کرد. پیش از انکه خطر ما را در محاصره خود قرار دهد ما راه هایی مقابله با خطر را بیاموزیم.
